اثربخشی پروتکل یکپارچه درمان فراتشخیصی کودکان بر مکانیسم‌های شناختی در اختلال نافرمانی مقابله‌جویانه: یک مطالعه تک آزمودنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران.

2 کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران

چکیده

زمینه و هدف: اختلال نافرمانی مقابله‌جویانه با نقص‌های عمیق عصب‌روان‌شناختی در حوزه کارکردهای اجرایی همراه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی پروتکل یکپارچه درمان فراتشخیصی برای کودکان (UP-C) بر بازداری پاسخ، انعطاف‌پذیری شناختی و حل‌مسئله - برنامه‌ریزی در کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله‌جویانه انجام شد. روش: طرح پژوهش، آزمایشی تک‌آزمودنی از نوع خط پایه چندگانه آزمودنی‌-نامتقارن بود. ۳ کودک ۷ تا ۱۲ ساله مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله‌جویانه به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و پس از طی مراحل خط پایه، ۱۵ جلسه هفتگی مداخله یکپارچه درمان فراتشخیصی برای کودکان را دریافت کردند. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه علائم مرضی کودکان (CSI-4)، آزمون رنگ-واژه استروپ (SCWT)، آزمون دسته‌بندی کارت‌های ویسکانسین (WCST) و آزمون برج لندن (TOL) در مراحل خط پایه، مداخله و پیگیری دوماهه بود. تحلیل داده‌ها به روش تحلیل بصری، درصد داده‌های غیرهم‌پوش و شاخص تغییر پایا انجام گرفت. یافته‌ها: تحلیل بصری نشان‌دهنده ارتقای معنادار در تراز و روند نمرات تمامی شرکت‌کنندگان پس از ورود به فاز مداخله بود. مقادیر برای تمامی متغیرها بزرگتر از ۱/۹۶ به دست آمد که حاکی از معناداری بالینی و پایداری نتایج در مرحله پیگیری دوماهه است. نتیجه‌گیری: مطابق با چارچوب درمان مبتنی بر فرآیند، پروتکل یکپارچه درمان فراتشخیصی برای کودکان با هدف قرار دادن تنظیم هیجان به عنوان سازه‌ای فراتشخیصی، منجر به بازسازی مکانیسم‌های عصب‌روان‌شناختی زیربنایی و ارتقای کارکردهای اجرایی در کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله‌جویانه می‌گردد.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 03 آبان 1405
  • تاریخ دریافت: 09 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری: 05 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش: 26 مهر 1405