اثربخشی آموزش شفقت به خود بر تحمل ابهام و راهبردهای مقابله‌ای در دانش‌آموزان دختر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، موسسه آموزش عالی خراسان، مشهد، ایران

2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، موسسه آموزش عالی خراسان، مشهد، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش شفقت به خود بر تحمل ابهام و راهبردهای مقابله‌ای در دانش‌آموزان دختر انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر مشهد بود که ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش در ۸ جلسه آموزش شفقت به خود شرکت کرد و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تحمل ابهام مک لین (1993) و پرسشنامه راهبردهای مقابله‌ای لازاروس و فولکمن (1985) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش شفقت به خود تأثیر معناداری بر افزایش تحمل ابهام دارد (39/0=η²) همچنین، آموزش شفقت به خود موجب بهبود معنادار راهبردهای مقابله‌ای شد؛ به‌طوری‌که بیشترین اندازه اثر مربوط به ارزیابی مثبت مجدد (43/0=η²) و حل مسئله برنامه‌ریزی‌شده (42/0=η²) بود. افزون بر این، کاهش معناداری در راهبردهای ناسازگارانه نظیر فاصله گرفتن (25/0=η²) و گریز/اجتناب (32/0=η²) مشاهده شد. باتوجه به یافته‌های پژوهش، پیشنهاد می‌شود آموزش شفقت به خود به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر در ارتقای تحمل ابهام و تقویت راهبردهای مقابله‌ای سازگارانه در نوجوانان دختر مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها