دانشگاه شیرازاختلالهای هیجانی و رفتاری3060-85382420260220Evaluation of Effectiveness of Lindamood Phonological Sequence Program on Reading Performance of Students with Dyslexiaبررسی اثربخشی برنامه توالی واجی لیندامود بر عملکرد خواندن دانشآموزان با اختلال خواندن181859610.22099/ebd.2026.8596FAمیناطهمورثکودکان استثنایی، دانشکده علوم تربیتی و رونشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانسمیه ساداتساداتی فیروزآبادیبخش روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده غلوم تربیتی دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانJournal Article20260106The aim of the current research was Evaluation of effectiveness of Lindamood phonological sequence program on reading performance (fluency and comprehension) of students with dyslexia. The method of research was experimental. In order to conduct this research, 30 students with reading disorders in the academic year 2021-2022 from the Center for Learning Disabilities in Larestan were selected by convenience sampling method and randomly divided into experimental and control groups. Then, reading and dyslexia test (Noori and Moradi, 2005) was performed as a pre-test for both groups. Lindamood phonological sequence program was also presented to the experimental group for 16 sessions of intensive intervention. Immediately after the training, both groups participated in the post-test and after one month in the follow-up training. Data was analyzed by Multivariate analysis of variance with repeated measures. The results showed that there was a significant difference in reading performance between the two groups, so that the experimental group performed better in post-test and follow-up. Overall, the results indicate that the Lindamood phonological sequence program has improved reading performance (fluency and comprehension) in students with dyslexia.پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه توالی واجی لیندامود بر عملکرد خواندن (روانخوانی و درک مطلب) دانشآموزان با اختلال خواندن انجام شد. روش پژوهش از نوع آزمایشی بود. بهمنظور انجام این پژوهش، 30 نفر از دانشآموزان مبتلا به اختلال خواندن در سال تحصیلی 1399-1400 از مرکز اختلالات یادگیری شهر لارستان، به شیوۀ نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. سپسآزمون خواندن و نارساخوانی نما (نوری و مرادی، 1384) بهعنوان پیشآزمون در مورد هر دو گروه به عمل آمد. همچنین برنامه توالی واجی لیندامود به مدت 16 جلسه مداخله فشرده به گروه آزمایش ارائه گردید. بلافاصله پس از اتمام آموزش، هر دو گروه در پسآزمون و پس از یک ماه در آموزش پیگیری شرکت کردند. جهت تحلیل دادهها از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر استفاده شد. نتایج نشان داد که تفاوت معناداری در عملکرد خواندن بین دو گروه وجود دارد بدینصورت که گروه آزمایش در پسآزمون و پیگیری عملکرد بهتری داشته است. بهطورکلی نتایج حاکی از آن است که برنامه توالی واجی لیندامود منجر به بهبود عملکرد خواندن (روانخوانی و درک مطلب) در دانشآموزان با اختلال خواندن شده است.https://ebd.shirazu.ac.ir/article_8596_b3ba6c765edb5a3cad7cdc2cc19e8b06.pdfدانشگاه شیرازاختلالهای هیجانی و رفتاری3060-85382420260220The Effectiveness of Response to Intervention in Improving Reading skills of Students with Dyslexia: A systematic Reviewمروری بر اثربخشی مداخلههای خواندن مبتنی بر رویکرد پاسخ به مداخله در دانشآموزان نارساخوان3219859210.22099/ebd.2026.8592FAسمانهکریم زادهبخش افراد با نیاز ویژه، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانستارهشجاعیبخش کودکان با نیاز ویژه، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانJournal Article20251202The present systematic review aimed to examine the effectiveness of the Response to Intervention model in improving reading-related skills among students with dyslexia. Dyslexia is one of the most common and challenging learning disorders characterized by difficulties in reading accuracy, comprehension and academic performance. Given the crucial role of reading skills in students’ educational success, identifying effective approaches to address reading difficulties is of great importance. Among the existing intervention frameworks, the Response to Intervention model is recognized as a systematic and preventive approach aimed at improving reading performance through continuous assessment and tiered instruction. The present study was conducted as a systematic review to analyze both national and international research on the effectiveness of RTI-based reading intervention for students with dyslexia. A review and synthesis of previous studies indicated that programs based on the RTI framework, especially those focusing on phonological awareness, decoding, and multi-sensory instruction, significantly improve reading comprehension, fluency and accuracy. The finding also emphasized that successful implementation of RTI depends on the fidelity of execution, teacher training and the use of valid assessment tools. Overall, the evidence suggests that RTI can serve as an effective educational and therapeutic framework that enhances reading performance and academic achievement in students with dyslexia, while highlighting the need for further professional development localized instructional resources.نارساخوانی یکی از شایعترین و ناتوان کننده ترین اختلالات یادگیری است که توانایی رمزگشایی، درک مطلب و روانخوانی را در دانشآموزان مختل میکند. با توجه به اهمیت حیاتی مهارت خواندن در پیشرفت تحصیلی، شناسایی و مداخله زودهنگام در این اختلال، یکی از اولویتهای آموزش و پرورش استثایی محسوب میشود. یکی از رویکردهای مناسب برای درمان نارساخوانی، رویکرد پاسخ به مداخله است که به صورت نظاممند و مرحلهای، آموزش را با توجه به میزان پیشرفت دانشآموزان طراحی میکند. هدف مقاله حاضر، مرور و تحلیل مطالعات انجام شده پیرامون اثربخشی مداخلات خواندن مبنی بر رویکرد پاسخ به مداخله در دانشآموزان نارساخوان است.با بررسی پژوهشهای داخلی و خارجی، شواهد نشان میدهد که برنامههای چندسطحی مبتنی بر رویکرد پاسخ به مداخله در بهبود آگاهی واجشناختی، سرعت و دقت خواندن، درک مطلب و انگیزه تحصیلی موثر هستند. نتایج مرورها نشان میدهد که اجرای صحیح این رویکرد میتواند نیاز به خدمات آموزش ویژه را کاهش داده و کیفیت عملرد تحصیلی و هیجانی دانشآموزان را ارتقا دهد.https://ebd.shirazu.ac.ir/article_8592_f6cd7399af8dd087199fef2a0026e26b.pdfدانشگاه شیرازاختلالهای هیجانی و رفتاری3060-85382420260220Structural model of eating disorders based on attachment styles and childhood traumas with the mediating role of cognitive emotion regulationمدل ساختاری اختلالات خوردن براساس سبکهای دلبستگی و تروماهای دوران کودکی با نقش واسطهای نظمجویی شناختی هیجان5033859010.22099/ebd.2026.8590FAمحبوبهعامریکارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران.شادیمقدمگروه روانشناسی بالینی و سلامت، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک ، ایران0000-0003-0653-9309بهارهحیدری نژادکارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران.Journal Article20260203Eating disorders are one of the most important mental disorders and their prevalence has increased in recent decades. The aim of this study was to investigate the structural model of eating disorders based on attachment styles and childhood trauma with the mediating role of cognitive emotion regulation. The research method is correlational using structural equations. The statistical population included all women working in hospitals in Alborz province in 2024, from which a sample of 185 people was selected using non-random sampling. Eating disorder questionnaires (Stice et al., 2000), attachment styles (Collins & Read, 1990), childhood trauma (Bernstein et al., 2003), and cognitive emotion regulation (Garnfski et al., 2002) were used. Data analysis was performed using Pearson correlation test and structural equation modeling with SPSS and Smart PLS software. The findings showed a significant correlation between attachment styles (secure r=-0.29, avoidant r=-0.18, and anxious/ambivalent r=-0.48) and cognitive emotion regulation (r=-0.25) with eating disorders (p<0.05). The results of the structural model also indicated that eating disorders are predicted by childhood traumas, secure attachment, and anxious/ambivalent attachment with the mediating role of cognitive emotion regulation, and cognitive emotion regulation strategies had an effective mediating role in this model.اختلالات خوردن یکی از مورد توجهترین اختلالات روانیست و در دهههای اخیر شیوع آن افزایش یافتهاست. هدف این پژوهش بررسی مدل ساختاری اختلالات خوردن بر اساس سبکهای دلبستگی و ترومای دوران کودکی با نقش واسطهای نظمجویی شناختی هیجان بود. روش پژوهش از نوع همبستگی با استفاده از معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل تمامی زنان شاغل در بیمارستانهای استان البرز در سال 1403 بودند که از بین آنان نمونهای به حجم 185 نفر به روش نمونهگیری غیرتصادفی دردسترس انتخاب شدند. پرسشنامههای اختلال خوردن (Stice و همکاران، 2000)، سبکهای دلبستگی (Collins & Read، 1990)، ترومای دوران کودکی (Bernstein و همکاران، 2003) و تنظیم شناختی هیجان (Garnfski و همکاران، 2002) استفاده شد. تحلیل دادهها با آزمون همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری با نرمافزارهای SPSS و Smart PLS صورت پذیرفت. یافتهها همبستگی معناداری را بین سبکهای دلبستگی (ایمن 29/0-=r، اجتنابی 18/0-=r و اضطرابی/ دوسوگرا 48/0=r) و نظمجویی شناختی هیجان (25/0-=r) با اختلالات خوردن نشان دادند (05/0>p). همچنین نتایج مدل ساختاری حاکی از آن بود که اختلالات خوردن به وسیله تروماهای کودکی، دلبستگی ایمن و دلبستگی اضطرابی/ دوسوگرا با نقش میانجیگری نظمجویی شناختی هیجان قابل پیشبینی میباشند و راهبردهای نظمجویی شناختی هیجان نقش میانجیگری موثری در این مدل داشت.https://ebd.shirazu.ac.ir/article_8590_da48a822d6e675824920d870ea9cf9da.pdfدانشگاه شیرازاختلالهای هیجانی و رفتاری3060-85382420260220The Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on High-Risk Behaviors and Self-Esteem in University Studentsاثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر رفتارهای پرخطر و عزت نفس در دانشجویان6851859110.22099/ebd.2026.8591FAنسترنذاکری پورکارشناس ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه ازاد اسلامی، نیشابور، ایرانمحمد رضاخدابخشاستادیار گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایرانJournal Article20251206The findings revealed that ACT significantly reduced high-risk behaviors and led to a sustained increase in self-esteem among participants in the experimental group. These improvements were evident not only at post-test but also during the follow-up phase, indicating the durability of therapeutic effects. Compared to the control group, the ACT group demonstrated statistically significant gains in both outcome measures, underscoring the efficacy of the intervention.This quasi-experimental study employed a pre-test, post-test, and follow-up design with a control group. Participants were first-semester undergraduate and graduate students at Islamic Azad University, Neyshabur Branch, during the 1403–1404 academic year. A convenience sample of 36 students was randomly assigned to experimental (n = 18) and control (n = 18) groups. The experimental group received twelve weekly ACT sessions based on a structured group protocol. Data were collected using the Risk-Taking Behavior Questionnaire (RT-18) and the Rosenberg Self-Esteem Scale. Repeated measures ANOVA was used to analyze changes across time points and between groups.این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان پذیرش و تعهد (ACT) بر کاهش رفتارهای پرخطر و افزایش عزت نفس در دانشجویان انجام شد. روش تحقیق نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود. نمونه شامل ۳۶ دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور بود که بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جای گرفتند. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه تحت مداخله ACT قرار گرفت. دادهها با استفاده از پرسشنامه رفتارهای پرخطر و مقیاس عزت نفس روزنبرگ جمعآوری و با تحلیل واریانس اندازهگیری مکرر بررسی شد. نتایج نشان داد درمان ACT بهطور معناداری موجب کاهش رفتارهای پرخطر و افزایش پایدار عزت نفس در گروه آزمایش شد. این یافتهها نشاندهنده اثربخشی ACT در ارتقای سلامت روان دانشجویان است.کلمات کلیدی:<br />درمان پذیرش و تعهد، رفتارهای پرخطر، عزت نفس، انعطاف پذیری روانشناختی، دانشجویان <br />کلمات کلیدی:<br />درمان پذیرش و تعهد، رفتارهای پرخطر، عزت نفس، انعطاف پذیری روانشناختی، دانشجویان <br />کلمات کلیدی:<br />درمان پذیرش و تعهد، رفتارهای پرخطر، عزت نفس، انعطاف پذیری روانشناختی، دانشجویانhttps://ebd.shirazu.ac.ir/article_8591_0b1cd129a215194d705165a8bc8c2691.pdfدانشگاه شیرازاختلالهای هیجانی و رفتاری3060-85382420251222The Comparison of Stress in Parents of Children with Neurodevelopmental Disordersمقایسه استرس والدین کودکان مبتلا به اختلالهای عصبی-تحولی8069863510.22099/ebd.2025.8635FAفاطمهجوانآموزش کودکان استثنایی،دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانقربانهمتی علمدارلوآموزش کودکان استثنایی،دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانJournal Article20251204The aim of the present study was to compare stress in parents of children with ND. The sample consisted of 160 parents of children with ND (60 parents of children with ASD, 60 parents of children with ID, and 60 parents of children with SLD) that were selected by convenience sampling. The Parental Stress Scale (Barry & Jones, 1995) was used for measuring the stress. The Two-way ANOVA test was used for the data analysis. The results showed that stress of parents of children with ASD were significantly higher than to the other two groups of parents. Therefore, designing and implementing preventive and interventional programs to decrease the stress of parents of children with with ASD is necessary.پژوهش حاضر با هدف مقایسه استرس والدین کودکان مبتلا به اختلالهای عصبی_ تحولی صورت گرفته است . نمونه شامل 180 نفر از والدین کودکان 7 تا 12 ساله مبتلا به اختلالهای عصبی تحولی (60 نفر از والدین کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم،60 نفر از والدین کودکان مبتلا به کمتوانی ذهنی و 60 نفر از والدین کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص) بودند که به صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل مقیاس استرس والدینی بری و جونز (1995) بوده است. نتایج به دست آمده از آزمون تحلیل واریانس دوراهه و آزمون تعقیبی شفه نشان داده است که والدین کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم در مقایسه باوالدین دو گروه دیگر به صورت معناداری نمره بیشتری در نمره کل استرس کسب کردند (05/0>P). بنابراین طراحی و اجرای برنامههای مداخلهای و پیشگیرانه برای کاهش استرس والدین این کودکان و در والدین کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم ضروری است .https://ebd.shirazu.ac.ir/article_8635_452c858fd8e9016f16f6f8378e1b7d0a.pdfدانشگاه شیرازاختلالهای هیجانی و رفتاری3060-85382420251222Effectiveness of educational program based on PECS and behavioral interventions on the High-risk behaviors of students with autism spectrum disorderاثربخشی برنامهی آموزشی مبتنی بر روش پکس و مداخلات رفتاری بر رفتارهای پرخطر دانش آموزان مبتلا به اختلال طیف اتیسم10081863610.22099/ebd.2025.8636FAرضاشریف میرانیکارشناس ارشد روانشناسی بالینی، واحدکرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایرانJournal Article20260211Autism Spectrum Disorder (ASD) is one of the most challenging neurodevelopmental disorders, characterized by persistent patterns of social communication deficits and restricted, repetitive behaviors. The emergence of high-risk behaviors in some children with this disorder has profound negative consequences on individual adaptation, family relationships, and educational functioning. This study aimed to evaluate the effectiveness of a combined educational–rehabilitative program based on the Picture Exchange Communication System (PECS) alongside behavioral intervention principles in reducing high-risk behaviors among students with ASD (8-12 age range). The research was experimental, employing a pre-test–post-test and follow-up design with a control group. Among students with a confirmed diagnosis of autism in Kermanshah during the 1403–1404 academic year, 30 students were selected by using a convenience sampling method and randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group participated in 40 structured training sessions over two months, based on PECS principles and applied behavior analysis strategies. Data were collected using the Gresham and Elliott Social Skills Questionnaire (Behavior Problems Factor) and analyzed using repeated measures analysis of variance. The findings indicated that the educational–rehabilitative program led to a significant reduction in high-risk behaviors at the post-test stage; however, parts of this improvement diminished during the follow-up phase. While the results emphasize the short-term effectiveness of the intervention, they also highlight the necessity of continued training and reinforcement services to consolidate desirable behaviors. Based on the findings, it is recommended that special schools utilize a combination of visual communication approaches and behavioral interventions for effective management of high-risk behaviors.اختلال طیف اتیسم یکی از چالش برانگیزترین اختلالات رشدی-عصبی است که با الگوهای پایدار نارسایی در ارتباط اجتماعی و رفتارهای محدود و تکراری شناخته میشود. بروز رفتارهای پرخطر در برخی از کودکان مبتلا به این اختلال، پیامدهای منفی عمیقی بر سازگاری فردی، روابط خانوادگی و عملکرد آموزشی برجای میگذارد. این مطالعه با هدف ارزیابی کارایی یک برنامه آموزشی–توانبخشی ترکیبی مبتنی بر نظام ارتباطی تبادل تصویر (پکس) همراه با اصول مداخلات رفتاری در کاهش رفتارهای پرخطر دانشآموزان مبتلا به اختلال طیف اتیسم اجرا شد. پژوهش از نوع آزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون و پیگیری و با حضور گروه گواه بود. از میان دانشآموزان (12- 8 سال) دارای تشخیص قطعی اتیسم در شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳، تعداد 30 نفر بهصورت دردسترس انتخاب و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. گروه آزمایش طی دو ماه، در ۴۰ جلسه آموزش ساختاریافته مبتنی بر اصول پکس و راهبردهای تحلیل رفتار کاربردی شرکت کرد. دادهها با استفاده از پرسشنامه مهارتهای اجتماعی گرشام و الیوت (عامل مشکلات رفتاری) گردآوری و با تحلیل واریانس اندازهگیری مکرر تحلیل شد. یافتهها نشان داد برنامه آموزشی–توانبخشی ارائهشده در مرحله پسآزمون موجب کاهش معنادار رفتارهای پرخطر شد؛ بااینحال بخشهایی از این بهبود در مرحله پیگیری تضعیف گردید. نتایج ضمن تأکید بر اثرگذاری کوتاهمدت مداخله، بیانگر ضرورت تداوم آموزش و ارائه خدمات تقویتی بهمنظور تثبیت رفتارهای مطلوب است. بر پایه نتایج، پیشنهاد میشود مدارس استثنایی از ترکیب رویکردهای ارتباطی تصویری با مداخلات رفتاری برای مدیریت مؤثر رفتارهای پرخطر استفاده کنند.https://ebd.shirazu.ac.ir/article_8636_207c8fb28e75c54d5992063fb6008a1e.pdf